1903+ « 1930+_Петар Маринов – ’Робинката‘, Смолјан

„… О, колко страх преживјахме тогава! Ала се царство с насилие не крепи и там, дето има м’ки, народ’т само повалја и власт, и сила, и цар… Една само мис’л имаха тогава
И б’лгари
И срби
И македонци –
Една само мечта – да рухне изнемоштјалото османско царство и да видјат вси заробени народи своја родна свобода, в своја слободна д’ржава и негли се с’берат в едно семејство…
Први в’зстанаха жителите околу Дрина и Морава. …“

Петар Маринов кој живеел во Смолјан запишувал спомени од стари лица од средните Родопи поврзани со Македонско-Одринското револуционерно движење и Балканските војни. Робинката е сторија која ја напишал по вистинит настан кој му бил раскажан непосредно од свештеникот Димитар Мавров и Анастас Чапканов од Рајково во 30тите години од минатиот век.