1907.08-09 « 1999_В. И. Косик – ’Гордиев узел Балкан‘, Москва

„… Во Костур, делегации од селата дојдоа да нѐ видат и изјавија дека не сакаат ниту грчки, ниту бугарски учители и свештеници, туку тие настојуваа да бидат Македонци.
На прашањето на нивната националност, тие одговорија дека тие се Македонци. Овие изјави, кои се далеку од изолирани, прикажуваат дека христијанското население во Македонија е заситено од угнетувањето на различните пропаганди и дека во нив почнува да се буди национална свест различна од оние што им се наметнати од надвор. …“

Житар – Гроздобер 1907 година,
М. Петраиев, руски конзуларен службеник и силен набљудувач на Балканот, го придружуваше Хилми Паша, генерален инспектор за Македонија и австро-унгарскиот претставник на турнеја низ Македонија. После тоа тој поднесе (горенаведен прим.прев.) извештај во Министерството за Надворешни Работи.

1999_В. И. Косик – ’Гордиев узел Балкан‘, ед. Македонииа, Проблеми истории и култури, Институт Славиановеденииа, Россискаиа Академиа Наук, Москва

Посочил: Пољакот од Македонија