Македонците како посебен народ со свој посебен јазик споредуван со други јазици. И во овој случај се гледа широкото толкување на поимот Бугари и менувањето на неговото значење низ историјата.
Македонците не биле подведувани под Бугари до тоа време, но според писателот дошло до таква промена и сега се нарекувани Бугари. Но и не само Македонците, туку и Далматинците биле именувани како Бугари. Писателот вели „кои што денес се нарекуваат Бугари“. Тоа значи не биле Бугари, но дошло до такво распоредување од политички, социјални или други причини – и тоа најверојатно под надворешно влијание во светската книжевност.
Македонски (машински)
„… како што ги дели? И Гиљелмо Постел исто така има издадено книга За дванаесет јазици со нивните различни писма, а и Џовани Батиста Палатино не го сторил ова, секој на свој начин, во книгата со наслов Нова книга за учење да се пишуваат сите видови букви? Но, за накратко да се каже нешто за нивните разлики, само во општи црти (упатувајќи ги читателите кон делата на споменатите, за да стекнат посигурно знаење), велам дека халдејските писма, нарекувани и сириски, се споени и се користат од Антиохиската патријаршиска црква; а самогласките се шест, како и кај Евреите и Самарјаните, кои меѓу себе многу се разликуваат по писмото. Самогласките кај Арапите, Пуните, Турците, Персијците и другите мухамеданци, кои имаат едно исто писмо, се седум, и тоа: алиф, хе, хха, аин, вау, хе, ие. Латинските се пет. Грчките се седум. Јакобитите и Коптите, кои живеат околу Египет, имаат десет. Македонците и Далматинците, кои денес се нарекуваат Бугари, како и Србите, имаат исто така по десет. Индијците имаат пет, како што наведува Џовани Поткен во својот слоговник; Ерменците имаат пет, но по изговор тие значително се менуваат. Халдејските согласки се шеснаесет, како и самарјанските и еврејските. Оние на Пуните, Арапите, Турците, Персијците, Нумидјаните и другите мухамеданци се дваесет и две. Латинските се шеснаесет; грчките седумнаесет. Оние на Индијците; оние на Коптите и Јакобитите се дваесет и четири. Оние на Македонците и Далматинците, односно Бугарите, и на Србите, се исто така дваесет и четири. А оној што сака јасно да ги види јазиците и писмата на Халдејците, Самарјаните, Асирците, Феникијците, Евреите, Арапите, Пуните, Татарите, Персијците, Турците, Латините, Грците, Јакобитите, Коптите, Македонците, Мизите, Бугарите, Србите, Русите, Далматинците, Илирите, Индијците, Ерменците, Вандалите, на Виргилиј Философ, на Аполониј Тијански, на хиероглифите, на Вавилонците, на Еритрејците, на Сарацените, на Египќаните, на Готите, на Иберите, на Грузинците и на Етрурците, нека го чита делото на споменатиот Дон Тезео Амброзио од Паусе, кој е мошне искусен во овие работи…“
Italiano Antico (OCR)
“… que diuersi, com’egli pone? Guglielmo Postello anch’esso non ha posto fuori vn libro de duodecim linguis coi suoi caratteri diuersi, & Giouanni Battista Palatino non ha operato questo ciascuno in quel libro intitolato libro nuovo per imparare à scriuere tutte le sorti di lettere? Ma, per recitar qualche cosa delle lor differenze cosi alla grossa (rimettendo i lettori all’opere de’ predetti, per hauerne piu certa cognitione) dico che i caratteri Caldei detti anco Siriaci son vnitui, & sono usati dalla Chiesa Antiochena Patriarcale; & le vocali son sei, come anco quelle de gli Hebrei, & delle Samaritani, che fra loro differiscono assai nei caratteri. Le vocali de gli Arabi, Punici, Turchi, Persi, & altri Mahumettani, che hanno vn solo Alfabeto, son sette, cioè Aliph, He, Hha, Ain, Vau, He, Ie. Le Latine son cinque. Le Greche sette. I Giacobiti, & Cophtiti, che habitano intorno l’Egitto, n’hanno dieci. I Macedoni, e Dalmati, e che hora son detti Bulgari, & i Serviani, n’hanno dieci ancora loro. Gli Indiani n’hanno cinque, come riferisce Giouanni Potken nel suo Sillabario; gli Armeni n’hanno cinque, ma nel suono le hanno variando assai. Le consonanti Caldaiche son sedici, come anco le Samaritane, & Hebraiche. Quelle de’ Punici, Arabi, Turchi, Persi, Numi, & altri Mahumettani son vintidue. Le Latine sedici; le Greche diciassette. Quelle de gli Indiani; quelle de’ Cophtiti; & Giacobiti vintiquattro. Quelle de’ Macedoni, e Dalmati, o Bulgari, & de’ Serviani son pur vintiquattro. Ma chi vuol veder le lingue, & gli Alfabeti chiari de’ Caldei, Samaritani, Assirij, Fenici, Hebrei, Arabi, Punici, Tartari, Persi, Turchi, Latini, Greci, Giacobiti, Cophtiti, Macedoni, Misij, Bulgari, Serviani, Russi, Dalmati, Illirici, Indi, Armeni, Vandali, di Virgilio Filosofo, d’Apollonio Thiane, de’ Hieroglifici, de’ Babylonij, de’ gli Eritrei, de’ Saraceni, de’ gli Egittij, de’ Gotti, de’ gli Iberi, de’ Georgiani, de’ gli Etrusci, legga l’opera del predetto Don Theseo Ambrosio Pausense in queste cose consumatissimo. …”
„La Piazza Universale“ е општознателно (енциклопедиско) дело од доцната ренесанса во 1585 година во која писателот Томазо Гарзони прави опис на различните народи, според тоа какви азбуки и писма користат. Во таа смисла творецот на делото ги набројува Македонците како посебен народ, со посебен јазик, одделно од Бугарите, Србите, Мизијците, Далматинците, Русите, Грците и другите народи. Ова јасно покажува дека во неговата класификација Македонците се сметани како самостојна посебна народна и јазична група.
Гарзони истовремено напоменува дека во неговото време Македонците „се нарекувани Бугари“ – „che hora son detti Bulgari“, што буквално значи „кои СЕГА се нарекуваат Бугари“.
Фразата „son detti“ е пасивен облик во италијанскиот јазик, кој означува име што други им го даваат, а не име со кое тие самите се нарекуваат.
Доколку творецот сакал да каже „кои самите се именуваат Бугари“, ќе употребел облици како „si chiamano“ или „si dicono“, но тоа НЕ стои така во напишаното.
Гарзони во енциклопедијата ги набројува: Greci, Macedoni, Bulgari, Serviani, Rusi… како различни народи.
Во средновековието повеќе народи биле нарекувани Бугари од други, според тогашните земјописни и историски навики за именување, а не според нивна самоназнака или народна самосвест. Македонците се наведени како посебен народ, со свое име и свое место во списокот. А изразот „che ora son detti Bulgari“ не ги претопува во Бугари, туку укажува на тоа дека во негово време, од разни социјални или политички причини, биле нарекувани „Бугари“. Проширеното (екстензивно) толкување на изразот „Бугари“, како гео-политички назив е добро позната појава.
Посочил: Полјакот од Македонија
