1994.09.10_The Hamilton Spectator – Jailed for preaching freedom; Hamilton, Ontario, Canada

Македонското прашање

Православниот водач повикува на мирно решение

Кога Неговото Блаженство, Архиепископот Михаил, духовен водач на светскиот 3-милионски Македонски православен црковен собор, љубезно прифати интервју за The Spectator, неговото пристигнување предизвика изненадување.

Држењето на благиот 83-годишен свештеник, раскошен во своите долги црни одежди, бела капа и носејќи го тешкиот златен и накитен крст и иконите на својата служба, поттикна еден колега да праша дали очекуваме крал?

Можеби не крал, но секако еден од водечките политички и религиозни гласови во тековните пост-советски борби што ги зафатија поранешните балкански држави на Југославија.

Архиепископот упати топли поздрави, а потоа премина на суштината.

“Вашиот весник, кој ужива голема популарност меѓу нашиот народ, има нешто (во него) што не е вистина.”

Тој се однесуваше на напис за собирот на Американско-канадската македонска православна црковна епархија за време на викендот на Денот на трудот. Написот се однесуваше на “Македонци од југословенско потекло.”

“Сите Македонци не се од Југославија,” рече Архиепископот.

Тој е во право, се разбира. Но, неговиот акцент ја нагласува националистичката чувствителност на народ фатен во неволјите и војните што произлегоа од распарчувањето на политичкиот субјект Југославија пред 1991 година.

А бидејќи две третини од светските Македонци живеат во странство, таа неволја испраќа бранови низ целиот свет.

Дури и во Хамилтон, употребата на транспарент со амблем на сонце на македонскиот собир, наиде на критики од членови на грчката заедница, повици до Градското собрание за негово отстранување и писма до уредникот од двете страни.

Од 1991 година, републиките Босна и Херцеговина, Хрватска, Македонија и Словенија прогласија независност.

Сепак, политичката состојба останува нестабилна додека ЕЗ и Обединетите нации ја следат тековната граѓанска војна и променливите сојузи на комплицираната мешавина на луѓе што ја населуваат областа.

Втор слој на тешкотии што ги фрустрира Македонците е трговската блокада наметната на малата незерска република од нејзиниот јужен сосед Грција и затворањето на нејзината северна граница од Србија.

Грчката блокада ја отсекува Македонија од Солун, пристаништето преку кое Македонија ја врши поголемиот дел од својата трговија, а немирите на север претставуваат огромен ѕид за достигнување на остатокот од Европа.

Кавгата на Грција со Македонија на површина изгледа дека е околу симболите, 16-кракото сонце на нејзиното знаме и нејзиното име, Македонија, кое Грците го тврдат како свое.

Но, вистинското прашање е стравот во Атина дека македонската агенда вклучува проширување на нејзините граници во Грција.

Грција го толкува македонскиот устав, кој зборува за ослободување на сите Македонци – има повеќе од 1,2 милиони кои живеат во Грција – како значителна закана за нејзината национална безбедност.

Но, упадот во Грција не е начинот на кој Архиепископот ја замислува иднината.

НЕГОВАТА ПОРАКА до повеќе од 7.000 луѓе со македонско наследство кои се собраа во Хамилтон минатиот викенд беше една од надеж и мирно решение.

“Се надеваме дека новиот свет, новата Европа, ќе ни помогне.

“Реков онаа вечер, на балот во конгресниот центар, дека веруваме дека Македонија конечно ќе биде обединета. Не со употреба на оружје, туку со користење на новата состојба во светот.”

“Европа ќе дојде кај нас, ние ќе станеме дел од Европа. Европа е без граници, ние ќе бидеме без граници. Во тој случај сите Македонци ќе се соберат заедно без војни и без оружје.”

Почетокот на оваа година, Соединетите Американски Држави, Британија, Франција и Германија беа меѓу земјите што официјално ја признаа државата Македонија.

Канада, со повеќе од 150.000 граѓани со грчко потекло во споредба со 14.000 со македонско наследство, не го направи тоа.

Тоа се политичките реалности што го следат Архиепископот додека патува од неговото седиште во Скопје за да им служи на мнозинството светски Македонци.

Неговото Блаженство, Архиепископот на Македонија и Охрид Михаил, за време на интервјуто за The Spectator

Затворен поради проповедање на слобода

Свештеникот ги преживеа затворите на Тито

ЈОСИП Броз Тито не можеше да го убеди Архиепископот Михаил да се откаже од својот сон за независна Македонија.

Тито, повоениот социјалистички претседател на Југославија, го уапси свештеникот поради проповедање духовна, општествена и национална слобода за македонскиот народ.

Еден од неговите гревови, според режимот на Тито, беше тоа што свештеникот беше инструментален во собирањето на православното свештенство и лаици во 1945 година за повторно воспоставување на независната Охридска архиепископија, седиште на Македонската православна црква.

Тито, кој му се спротивстави на Сталин за да одржи независна, но обединета Југославија, не беше импресиониран од растечката сила на црквата како собиралиште за Македонците кои се залагаат за независност. Неговото решение беше да ја лиши црквата од нејзините водачи.

“Бев шест години во затвор, во Титовиот затвор, затоа што бев свештеник и не прифатив да се раскалуѓерам,” рече Архиепископот.

Архиепископот Михаил зборува отворено за македонската историја.

“Македонија беше делена многу, многу пати. По бугарските војни беше поделена на четири. Најголемиот дел (отиде) на Грција.”

“Срби, Бугари, Албанци – бевме распнати како што беше распнат Исус Христос. Но, денес ја имаме нашата република и ја имаме нашата сопствена православна македонска црква.”

Што се однесува до иднината?

“Очекуваме големите земји, (како) што се Соединетите Американски Држави и Канада да нè признаат затоа што има многу луѓе кои доаѓаат кај нас и имаат можност да нè видат, да видат какви се нашите маки. Ако сме признаени, не би требало да ги имаме овие маки сега.”

Casey Korstanje е писател за религија и етика на The Spectator

Истокот и Западот се разделија пред еден милениум

МАКЕДОНСКАТА православна црква, иако автономна, е членка на источното православно семејство, една од трите главни гранки на христијанството, другите се римокатолицизмот и протестантството.

Таа е црква од византиски обред слична на попознатите грчки и руски православни цркви.

Терминот источно православие се однесува на она тело на христијани чија вера е дефинирана од првите седум вселенски собори одржани помеѓу 325 и 787 година од н.е.

Зборот православен значи “правилно верување” барем како што е дефинирано од вселенските собори.

Конечното разделување, во 1054 година од н.е., помеѓу Рим и Цариград, седиштето на источното православие, беше главно политичко.

РИМ инсистираше на својот примат меѓу црквите врз основа на апостолски авторитет.

“Источните цркви, сепак, веруваа дека приматот се определува според големината и политичкото значење и така тие се разделија.”

Постои суптилна разлика во тоа како источните и западните католички цркви ја гледаат својата улога во животите на своите луѓе.

На Запад, улогата на црквата се гледа како посредник меѓу Бога и поединците.

На Исток, црквата се сфаќа како заедница каде луѓето се среќаваат со Бога и во која е можно лично искуство на божественоста.

На Запад, човечките суштества отсекогаш се сметале за одвоени од Бога, но способни да комуницираат со Него. Гревот беше непослушност што бара прошка.

На Исток, гревот се смета за она што го сведува човештвото на неприродно одвоено постоење од Бога. Крајната цел не е прошка, туку повторно соединување и обожување.

Во двата случаи, учеството во тајните и црквата ја исправа врската човек-Бог.

Macedonia question

Orthodox leader calls for peaceful resolution

Stories by CASEY KORSTANJE The Spectator

When HIS Beatitude, Archbishop Mihail, spiritual leader of the world’s 3-million-member Macedonian Orthodox Church, graciously agreed to an interview at The Spectator, his arrival turned heads in surprise.

The bearing of the gentle 83-year-old priest, resplendent in flowing black robes, white headdress, and wearing the heavy gold and jewelled cross and icons of his office, prompted a colleague to ask if we were expecting a king?

Maybe not a king, but certainly one of the leading political and religious voices in the ongoing post-Soviet struggles engulfing the former Balkan states of Yugoslavia.

The archbishop offered warm greetings and then cut to the quick.

“Your newspaper, which enjoys great popularity among our people, there is something (in it) which is not true.”

He was referring to an article on the Labor Day weekend convention of the American-Canadian Macedonian Orthodox Church Diocese. The article referred to “Macedonians of Yugoslavian descent.”

“All Macedonians are not from Yugoslavia,” said the archbishop.

HE IS right, of course. But, his emphasis underscores the nationalist sensitivities of a people caught in the distress and wars resulting from the dismemberment of the pre-1991 political entity of Yugoslavia.

And since two-thirds of the world’s Macedonians live abroad, that distress sends ripples around the globe.

Even in Hamilton, the Macedonian convention’s use of a banner displaying a sunburst emblem, drew criticism from members of the Greek community, calls to City Hall for its removal, and letters to the editor from both sides.

Since 1991, the republics of Bosnia and Hercegovina, Croatia, Macedonia and Slovenia have declared independence.

However, the political situation remains fluid today as the EC and the United Nations monitor the ongoing civil war and shifting alliances of the complicated mix of people inhabiting the area.

A second layer of difficulty frustrating Macedonians is a trade blockade imposed on the tiny landlocked republic by its southern neighbor Greece and the closing of its northern border by Serbia.

The Greek blockade cuts Macedonia off from Salonica, the port through which Macedonia conducts most of its trade, and the unrest to the north presents a formidable wall to reaching the rest of Europe.

Greece’s quarrel with Macedonia on the surface appears to be over symbols, the 16-pointed sunburst on its flag and its name, Macedonia, which Greeks claim as their own.

But the real issue is a fear in Athens that the Macedonian agenda includes expanding its borders into Greece.

Greece interprets Macedonia’s constitution, which speaks of liberating all Macedonians – there are more that 1.2 million living in Greece – as a significant threat to its national security.

But incursion into Greece is not how the archbishop envisions the future.

HIS MESSAGE to the more than 7,000 people of Macedonian heritage who gathered in Hamilton last weekend was one of hope and peaceful resolution.

“We hope that the new world, the new Europe, will help us.

“I said the other night, at the ball in the convention centre, that we believe that Macedonia will be united at last. Not by using weapons, but by using the new situation in the world.

“Europe will come to us, we shall become a part of Europe. Europe being without frontiers, we shall be without frontiers. In that case all Macedonians will gather together without wars and without weapons.”

Earlier this year, the United States, Britain, France and Germany were among the countries that officially recognized the nation of Macedonia.

Canada, with more than 150,000 citizens of Greek descent compared to 14,000 of Macedonian heritage, has not.

Those are the political realities that shadow the archbishop as he travels from his headquarters in Skopje to minister to the majority of the world’s Macedonians.

His Beatitude, Archbishop of Macedonia and Ohrid Mihail, during an interview at The Spectator

Jailed for preaching freedom

JOSIP Broz Tito couldn’t convince Archbishop Mihail to abandon his dream of an independent Macedonia.

Tito, the post-Second World War socialist president of Yugoslavia, had the priest arrested for preaching spiritual, social and national freedom for the Macedonian people.

One of his sins, according to the Tito regime, was that the priest had been instrumental in rallying orthodox clergy and lay people in 1945 to re-establishing the independent archbishopric of Ohrid, seat of the Macedonian Orthodox Church.

Tito, who had faced down Stalin to maintain an independent but united Yugoslavia, was unimpressed with the growing strength of the church as a rallying point for independence-minded Macedonians. His solution was to strip the church of its leaders.

Priest survived Tito’s prison

“I was for six years in prison, in Tito’s prison, because I was a priest and I didn’t consent to defrock myself,” said the archbishop.

Archbishop Mihail speaks bluntly about Macedonian history.

“Macedonia was divided many, many times. After the Bulgarian wars it was divided in four. The greatest part (went) to Greece.

“Serbs, Bulgarians, Albanians – we were crucified as Jesus Christ was crucified. But nowadays we have our republic and we have our own Orthodox Macedonian Church.”

As for the future?

“We expect the great countries, (such) as the United States of America and Canada to recognize us because there are a lot of people coming to us and have an opportunity to see us, to see what our hardships are. If we are recognized we should not have these hardships now.”

Casey Korstanje is The Spectator’s religion and ethics writer

East and West split a millennia ago

THE MACEDONIAN Orthodox Church, while autonomous, is a member of the Eastern Orthodox family, one of the three main divisions of Christianity, the others being Roman Catholic and Protestant.

It is a Byzantine Rite church similar to the more common Greek and Russian Orthodox churches.

The term Eastern Orthodox refers to that body of Christians whose faith is defined by the first seven ecumenical councils held between 325 and 787 A.D.

The word orthodox means ‘right believing’ at least as defined by the ecumenical councils.

The ultimate split, in 1054 A.D., between Rome and Constantinople, seat of Eastern Orthodoxy, was largely political.

ROME INSISTED on its primacy among the churches on the basis of apostolic authority.

“The Eastern churches, however, believed primacy was determined by size and political significance and so they parted ways.”

There is a subtle difference in how the Eastern and Western Catholic churches see their role in the lives of their people.

In the West, the church’s role is seen as one of mediation between God and individuals.

In the East, the church is understood as a communion where people meet God and in which a personal experience of divinity is possible.

In the West, human beings have always been regarded as separate from, but able to commune with, God. Sin was disobedience requiring forgiveness.

In East, sin is regarded as that which reduces humankind to an unnatural separate existence from God. The ultimate goal is not forgiveness but reunion and deification.

In both cases, participation in the sacraments and the church rectifies the human-God relationship.